REMEDy integruje branżę remediacyjną


Polski sektor remediacyjny nie wypracował dotąd spójnej reprezentacji branżowej czy forów wymiany doświadczeń podmiotów zaangażowanych w procesy usuwania zanieczyszczeń gruntu. Kroki na rzecz zmiany tej sytuacji podjęli organizatorzy REMEDy – pierwszej polskiej konferencji integrującej środowisko remediacyjne.
Piotr Pietruszyński

Brak silnego, zorganizowanego środowiska branżowego sektora remediacji sprawia, że prawodawstwo w tym obszarze jest niejednoznaczne, zaś wymiana wiedzy i doświadczeń między interesariuszami oraz ich współdziałanie – utrudnione. Próbę zmiany tego stanu rzeczy podjęli organizatorzy pierwszej w Polsce konferencji skierowanej do branży remediacyjnej oraz podmiotów z nią współpracujących.

 

Paneliści konferencji REMEDy omawiali polskie przepisy remediacyjne, praktykę działania w tym obszarze, a także rozwiązania prawne i doświadczenia innych krajów, m.in.: Włoch, Wielkiej Brytanii czy USA. Wiele uwagi poświęcono także kwestiom technologicznym i innowacjom w tym obszarze, a także nawiązywaniu kontaktów między przedstawicielami środowiska remediacyjnego.

Niejednoznaczne zapisy prawne


Monika Rzeźniczak, dyrektor ds. technicznych w Lion Environmental, opowiadała o najczęstszych problemach z interpretacją zapisów prawnych, dotyczących terenów zanieczyszczonych w Polsce, oraz wynikających z tego faktu problemach technicznych i organizacyjnych.

 

Przykład? „Często zdarza się, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wskazywane są np. funkcje przemysłowe z możliwą dopuszczalną funkcją usługową. Zgodnie z obowiązującą interpretacją prawa, taki grunt należy traktować jako potencjalny teren usługowy niezależnie od projektu inwestycyjnego” – mówi Monika Rzeźniczak. „Czy jeżeli inwestor zamierza przeznaczyć działkę pod działalność produkcyjną, dalej powinien porównywać wyniki analiz jakości gruntu z najbardziej rygorystycznymi normami dla gruntów kategorii pierwszej?” – zastanawia się. Zdaniem Moniki Rzeźniczak trudno tu mówić o zasadności gospodarczej. Prace remediacyjne powinny uwzględniać charakter działalności, jaką inwestor zamierza prowadzić na danym terenie.

 

Kategorie oceny ryzyka i stanu środowiska wynikają z uwarunkowań prawnych i stanowią obowiązkowy element projektu planu remediacji. O procedurze ocenowej oraz trudnościach, jakie w tym obszarze sprawia obecny stan prawny, opowiadała Katarzyna Klukowska, specjalistka ds. geologii i środowiska w kancelarii CDM Smith. Jej zdaniem polska infrastruktura prawna opisująca procesy remediacyjne pozostawia wiele niedomówień.

 

Stwierdzenie zanieczyszczenia oznacza ustalenie, że „substancje powodujące ryzyko na naszym terenie występują w zawartościach ponadnormatywnych” – wyjaśnia Klukowska. Problem pojawia się jednak w momencie, gdy ustalić należy dopuszczalną zawartość w gruncie substancji, które nie zostały wymienione w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 1 września 2016 w sprawie sposobu prowadzenia oceny zanieczyszczenia powierzchni ziemi. Dlaczego? Ponieważ, zdaniem Klukowskiej, wytyczne dotyczące substancji nieujętych w rozporządzeniu są niejasne. „Wszystko, co wykonujemy, wynika z subiektywnej oceny danego eksperta. Mogę np. uznać, że na danym terenie występuje znaczące zanieczyszczenie; ktoś inny, kierują się nieco innymi wytycznymi, powie, że takiego zagrożenia nie ma. Nie wiemy, czy analiza ma mieć raczej charakter jakościowy, czy ilościowy. Efektem takich niejednoznaczności jest niestety możliwość manipulowania argumentami” – mówi. Brak jest jednoznacznych kryteriów i standardów dla wód gruntowych, co bardzo utrudnia ocenę występowania zagrożeń.

 

W tym kontekście szczególnie wartościowa okazuje się możliwość porównania rozwiązań prawnych i administracyjnych stosowanych w innych krajach. Piotr Kociołek, europejski dyrektor ds. ochrony środowiska w Panattoni Europe, przedstawił założenia prawa regulującego remediację gruntów we Włoszech: od definicji i procedur administracyjnych, poprzez udział poszczególnych interesariuszy w procesie oczyszczania gruntu, aż po obowiązujące standardy jakości gleb oraz wód podziemnych.

 

Włoski rynek remediacyjny jest dobrze rozwinięty, dostępne są różne rozwiązania techniczne” – twierdzi Piotr Kociołek. Wśród pozytywnych cech włoskiego systemu wskazuje m.in.: możliwość wprowadzania miejscowych standardów dotyczących stężeń progowych czy kompetencyjne i organizacyjne wsparcie zewnętrznych służb nawet dla małych gmin, które we własnym zakresie miałyby trudności, by merytorycznie poradzić sobie z remediacją.

 

Na przykładzie włoskim się nie skończyło. O doświadczeniach brytyjskich w kontekście implementacji ramowej dyrektywy wodnej mówił Robin MacDonald, zaś o polityce ochrony wód gruntowych w warunkach niedoboru wody – Andre Chiaradia, amerykański ekspert ds. ochrony środowiska i BHP.

Nowe technologie remediacji


W bloku poświęconym nowym technologiom remediacji przedstawiono między innymi nowatorskie zastosowania dyspersyjnego, koloidalnego (płynnego) węgla aktywnego, za którego pomocą można efektywnie usuwać zanieczyszczenia wód gruntowych. „Tworzymy technologie, które bezpośrednio wstrzykuje się w grunt, aby w ten sposób dokonywać remediacji terenu zanieczyszczonego” – mówi Gareth Leonard, dyrektor zarządzający w europejskim oddziale Regenesis. „Jedną z naszych najnowszych premier jest płynny węgiel aktywny […]. Stworzyliśmy go, by wspomóc biologiczną degradację zanieczyszczeń organicznych”. Panelista opowiadał m.in. o zaletach tej technologii, prawidłowej dystrybucji substancji, jej stosowaniu w zależności od rodzaju i stopnia przepuszczalności gruntu, czy też o długoterminowej skuteczności węgla aktywnego w zależności od stopnia zanieczyszczeń na danym obszarze.

 

Gareth Leonard omówił także inne nowoczesne metody remediacji wód gruntowych na miejscu (in situ), na przykład: łączną adsorpcję i zwiększoną degradację biologiczną, aerobowo przyspieszone samooczyszczanie wód gruntowych, zwiększoną redukcję chlorków czy utlenianie chemiczne. Każda z technik znajduje swoje zastosowanie w zależności od czasu, miejsca oraz specyfiki gruntu. Dobre efekty daje łączenie poszczególnych działań oraz ich właściwe rozłożenie w czasie, w szczególności w przypadku terenów o wysokim poziomie zanieczyszczeń, np. węglowodorami ropopochodnymi. Uczestnicy REMEDy mieli okazję poznać konkretne studia przypadków (case studies) dotyczące faktycznego zastosowania innowacyjnych technik remediacyjnych omawianych przez Leonarda.

Konferencja REMEDy 2018


Pierwsza polska konferencja skierowana do branży remediacyjnej oraz współdziałających z nią podmiotów i jednostek odbyła się 26 września w Warszawie. Inicjatorem wydarzenia był Lion Environmental, firma konsultingowa działającą w obszarze inżynierii środowiska i BHP. Partnerem generalnym REMEDy było ERM – przedsiębiorstwo świadczące usługi konsultingowe w takich obszarach, jak: środowisko, zdrowie czy bezpieczeństwo.

„W mojej ocenie największym wyzwaniem branży jest obecnie kompleksowa i rzetelna inwentaryzacja terenów zanieczyszczonych, a następnie takie zrównoważenie interesów poszczególnych stron procesu, aby osiągnąć wymagany efekt ekologiczny przy zachowaniu równowagi nakładów pracy i nakładów finansowych. Dialog w środowisku remediacyjnym jest niezbędny do wypracowania jasnych trybów postępowania, w zgodzie z zasadami zrównoważonego rozwoju” – podkreśla Karolina Motyka, główna specjalistka Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska we Wrocławiu.

„Nasza konferencja pokazała, że tematów, które mogłyby wymagać zmian prawnych, jest sporo. Część z nich jest interesująca również dla strony rządowej, dlatego warto wychodzić z oddolną inicjatywą. Oczywiście głos branży remediacyjnej miałby dużo większą doniosłość, gdyby był wyrażany za pośrednictwem np. stowarzyszenia branżowego” – mówi Agnieszka Skorupińska, adwokat, liderka praktyki ochrony środowiska w kancelarii CMS.

PRELEGENCI


Piotr Kociołek

Dyrektor europejski ds. środowiska, Panattoni Europe
Piotr Kociołek, urodzony w Polsce, zamieszkały we Włoszech. Absolwent wydziału chemii Uniwersytetu w Turynie. Przez całą swoją zawodową karierę pracował w zakresie ochrony środowiska, m.in. przez 24 lata jako konsultant środowiskowy, a od 2016 r. jako Dyrektor europejski ds. ochrony środowiska w Panattoni Europe. Pełnoprawny członek (Full Member) brytyjskiego IEMA (Institute of Environmental Management and Assessment). Podstawowy zakres doświadczenia zawodowego: ocena stanu jakości środowiska gruntowo-wodnego dla zakładów przemysłowych i obiektów handlowych (tzw. Phase I ESA (Environmental Site Assessment), Phase II ESA, EDD (environmental due diligence), projektowanie i przeprowadzanie projektów remediacyjnych a także szacowanie kosztów środowiskowych / remediacyjnych związanych z transakcjami.

Andre Chiaradia

Niezależny ekspert
Koordynator do spraw dotacji - Odpowiadał za sektor dotacji dla terenów typu Brownfields, przyznawanych gminom, organizacjom non-profit i innym podmiotom w zakresie nabywania, sprzedaży oraz ponownego zagospodarowywania nieruchomości noszących ślady zanieczyszczeń.
Regulator/Menedżer remediacji - Administrator projektów środowiskowych prowadzonych w ramach programów: US Federal Superfund, CERCLA (Comprehensive Environmental Response, Compensation, and Liability Act), Arizona State Superfund
i WQARF. Przedstawiciel kontrahentów Departamentu Obrony USA w transakcjach dotyczących gruntów wchodzących uprzednio do zasobu wojskowego.
Dyrektor ds. Środowiska i BHP - Odpowiedzialny za opracowywanie i prowadzenie programów bezpieczeństwa i ochrony środowiska i zapewnianie ich zgodności z regulacjami dotyczącymi projektów i personelu.
Konsultant - Prowadził szkolenia z ochrony środowiska i BHP na gruncie obowiązujących przepisów dla przemysłu, energetyki, organów federalnych, Departamentu Obrony, oraz podmiotów
z sektorów ochrony zdrowia, farmaceutyki, szkolnictwa wyższego i life science.

Robin MacDonald

Przewodniczący, Environmental Industries Commission
Od przeszło 25 lat działa w sektorze testów środowiskowych. Założyciel Mountainheath, specjalistycznego laboratorium, które specjalizuje się w analizie wód i gruntów pod kątem obecności śladowych poziomów materiału organicznego, z naciskiem na badania poziomu obecności pestycydów o niskim poziomie występowania. Obecnie przewodzi Environmental Industries Commission (EIC) Environmental Laboratories Working Group.

Jakub Kraczkiewicz
Główny Specjalista
Jakub Kraczkiewicz jest hydrogeologiem posiadającym kwalifikacje MŚ i Głównym Specjalistą ERM Polska Sp. z o.o., gdzie od 2007 r. pracuje w zespole Badań, Ocen Ryzyka i Remediacji. Wcześniej przez 8 lat zajmował się badaniami i remediacją gruntów i wód podziemnych w firmie Hydrogeotechnika Sp. z o.o. Jego doświadczenie zawodowe obejmuje planowanie, projektowanie techniczne i prowadzenie remediacji, ocenę ryzyka, modelowanie migracji zanieczyszczeń, a także badania ziemi i wód podziemnych dla potrzeb remediacji, badań wstępnych/ końcowych, jak również procesów transakcyjnych. Brał udział w ponad 50 projektach związanych z badaniami i remediacją zanieczyszczeń w Polsce i innych krajach Europy.

Agnieszka Skorupińska
Adwokat, Lider Praktyki Ochrony Środowiska, CMS
Agnieszka Skorupińska, adwokat, Kancelaria CMS. Jest liderem Praktyki Prawa Ochrony Środowiska w Polsce i CEE. Doradza przedsiębiorstwom w aspektach regulacyjnych, projektach inwestycyjnych oraz w aspektach środowiskowych transakcji. Reprezentuje klientów
w postępowaniach administracyjnych i sądowych dotyczących prawa ochrony środowiska. Prowadziła projekty dotyczące m.in.: historycznego zanieczyszczenia gruntów i wód gruntowych, szkód w środowisku, raportów początkowych, uzyskiwania i zmiany pozwoleń środowiskowych, ochrony powietrza (w tym EU ETS), gospodarowania odpadami i wodami, hałasu oraz REACH. Skutecznie reprezentowała spółki z sektora energetycznego, chemicznego, hutniczego, cementowego, budowlanego, odpadowego, FMCG, wodociągowego i kanalizacyjnego, odnawialnych źródeł energii i innych. W 2014 roku wyróżniona w Rankingu Dziennika Gazeta Prawna „Rising Stars Prawnicy – liderzy jutra”. W rankingu Chambers Europe rekomendowana jako prawnik specjalizujący się w prawie ochrony środowiska nieprzerwanie od 2013 roku.

Agata Godlewska-Hejduk
Starszy Konsultant, ERM Polska
Agata Godlewska-Hejduk pracuje, jako Starszy Konsultant w zespole zajmującym się zagadnieniami terenów zanieczyszczonych w ERM Polska Sp. z o.o. Posiada 10 letnie doświadczenie zawodowe w zakresie projektowania, nadzorowania i dokumentowania prac hydrogeologicznych (nr upr. V-1710). Agata jest absolwentką Wydziału Geologii Uniwersytetu Wrocławskiego (2005) oraz Wydziału Chemii Uniwersytetu Wrocławskiego (2010). W roku 2013 ukończyła studia podyplomowe „GIS i Modelowanie Przepływu Wód Podziemnych” na Uniwersytecie Wrocławskim. Specjalizuje się w wykonywaniu rozpoznania stanu środowiska gruntowo-wodnego (włączając audyty Due Diligence, Phase II Environmental Site Assessment ), monitoringu wód podziemnych oraz nadzorze prac remediacyjnych i geologicznych. Swoje doświadczenie zdobyła pracując w międzynarodowych firmach zajmujących się konsultingiem środowiskowym, włączając pracę za granicami Polski (Wielka Brytania).

Katarzyna Klukowska
specjalista ds. geologii i środowiska, CDM Smith
Katarzyna Klukowska ma blisko 14-letnie doświadczenie zawodowe w zakresie geologii i hydrogeologii. Wielokrotnie brała udział w projektowaniu robót geologicznych oraz remediacyjnych, a także opracowywaniu ocen środowiskowych, dokumentacji geologiczno - inżynierskich, hydrogeologicznych oraz badań podłoża gruntowego. Posiada kompetencje w zakresie terenowych i laboratoryjnych badań gruntu i wody gruntowej. Jej doświadczenie geologiczne jest potwierdzone uprawnieniami geologicznymi kategorii: V (hydrogeologiczne), VII (geologiczno-inżynierskie) i XI (dozór geologiczny nad pracami geologicznymi). Wykonywała projekty dla dużych firm z sektora drogowego, paliwowego, gazowego oraz w zakresie budownictwa mieszkaniowego i hydrotechnicznego.

Monika Rzeźniczak
Dyrektor Techniczny, Lion Environmental
Monika Rzeźniczak jest Konsultantem ds. Środowiska i Dyrektorem Technicznym w Lion Environmental. Posiada doświadczenie w ocenach środowiskowych (ESA), audytach zgodności i ocenach oddziaływania na środowisko (OOŚ). Monika koncentruje się na ocenach zanieczyszczenia gruntów i odpowiedzialności za szkody w środowisku. Jej doświadczenie obejmuje udział w licznych projektach Fazy I i Fazy II audytów środowiskowych oraz opracowywanie dokumentacji dotyczącej zaopatrzenia w wodę i zarządzania nią. Jako konsultant środowiskowy zarządzała Oceną Oddziaływania na Środowisko (OOŚ) i OOŚ dla projektów Natura 2000 dla przemysłu naftowego i gazowego. Brała również udział w szeroko zakrojonych badaniach nad środowiskiem i gospodarką wodną. Zdobyła doświadczenie w planowaniu i uzgadnianiu inwestycji offshore w Polsce.

Gareth Leonard
Dyrektor Zarządzający, Regenesis w Europie
Dyrektor Zarządzający Regenesis na terenie Europy, gdzie zarządza zespołem specjalistów ds. remediacji in situ dedykowanych opracowywaniu i wdrażaniu rozwiązań zaradczych dla zanieczyszczonych wód podziemnych na potrzeby konsultantów środowiskowych, firm remediacyjnych i właścicieli nieruchomości. Gareth pracuje w branży remediacyjne od 17 lat. Dołączył do Regenesis Europe w 2006 roku jako Menedżer Regionalny na Wielką Brytanię i Skandynawię, gdzie z powodzeniem zarządzał sprzedażą produktów, usług i obsługą klienta. Wcześniej zdobywał doświadczenie jako starszy kierownik projektu w firmie pośredniczącej w remediacjach oraz jako inżynier wiertniczy specjalizujący się w wydobyciu ropy naftowej. Gareth posiada Certyfikat Kompetencji Technicznej (4TMHCL), tytuł magistra chemii środowiska z University of Northumbria w Newcastle oraz licencjat (z wyróżnieniem) Uniwersytetu w Leeds z geologii.

Dariusz Piotrowski
Dyrektor ds. Technicznych oraz Kierownik Laboratorium Geotechnicznego, i2 Analytical
10 lat doświadczenia w laboratorium Ochrony Środowiska; obecnie V-ce Dyrektor ds. Technicznych oraz Kierownik Laboratorium Geotechnicznego w i2 Analytical; posiada wieloletnie doświadczenie w analizach laboratoryjnych w obszarze Nieorganiki oraz analiz Azbestu (2012 zdobył certyfikat P401); współtwórca i pomysłodawca kilku sekcji oraz wielu projektów w dziedzinie usprawniania pracy laboratorium.

Sebastian Stachowski
Dyrektor Zarządzający, Lion Environmental
Sebastian Stachowski jest konsultantem ds. środowiska. Obecnie pracuje jako Dyrektor Zarządzający
w Lion Environmental. W swojej karierze zajmował się oceną skażonych gruntów, pozwoleniami i audytem środowiskowym, dokonał szeregu ocen środowiskowych, analiz Due Diligence oraz audytów zgodności na terenie Polski i Belgii. Poadto uczestniczył w tworzeniu projektów remediacji ex-situ i wykonywaniu remediacji DNAPL prowadzonej we Włoszech. Sebastian przeprowadził wiele badań środowiskowych, studia wykonalności dotyczące wyboru lokalizacji inwestycji, zaopatrzenia w wodę i gospodarki ściekowej, a także raporty dotyczące oceny oddziaływania na środowisko. Sebastian jest absolwentem Uniwersytetu w Cambridge.

ORGANIZATORZY